TỔNG QUAN VỀ HỘI CHỨNG THẬN HƯ & PROTEIN NIỆU NGƯỠNG THẬN HƯ

TỔNG QUAN

• Hội chứng thận hư (HCTH) = tổ hợp:
  • Protein niệu nặng >3.5 g/24h
  • Giảm albumin máu (<3–3.5 g/dL)
  • Phù
  • ± tăng lipid máu, tăng đông → Bản chất: bệnh lý cầu thận gây mất protein qua màng lọc

PROTEIN NIỆU NGƯỠNG HỘI CHỨNG THẬN HƯ

• Định nghĩa:
  • Protein niệu ≥3.5 g/24h
  • Hoặc UPCR ≥3.5 g/g → Gọi là nephrotic-range proteinuria
• Lưu ý quan trọng:
  • Có thể chưa có HCTH thực sự nếu chưa giảm albumin máu → Thường gặp trong: FSGS thứ phát

PHÂN BIỆT QUAN TRỌNG (HAY NHẦM)

• HCTH thực sự:
  • Protein niệu nặng + giảm albumin + phù
• Protein niệu ngưỡng HCTH đơn thuần:
  • Chỉ có protein niệu ≥3.5 g/ngày
  • Chưa có biểu hiện toàn thân

→ Ý nghĩa: tiên lượng và điều trị khác nhau

CƠ CHẾ BỆNH SINH (TRỌNG TÂM)

• Tổn thương podocyte + màng lọc cầu thận → ↑ tính thấm với protein (đặc biệt albumin)
• Hậu quả chính:
  • Mất albumin niệu → giảm áp lực keo
  • Gan tăng tổng hợp lipoprotein → tăng lipid
  • Mất antithrombin → tăng đông
  • Giữ muối nước → phù

→ Trung tâm sinh lý bệnh: podocytopathy

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG

• Phù: dấu hiệu nổi bật
• Tiểu bọt (protein niệu)
• Tăng cân nhanh
• Có thể:
  • Tràn dịch (màng phổi, cổ trướng)

XÉT NGHIỆM ĐIỂN HÌNH

• Protein niệu nặng
• Albumin máu giảm
• Tăng cholesterol, triglyceride
• Nước tiểu:
  • lipid niệu (“Maltese cross”)
  • trụ mỡ

NGUYÊN NHÂN CHÍNH

• Nguyên phát (cầu thận):
  • Minimal change
  • FSGS
  • Bệnh thận màng
• Thứ phát (toàn thân):
  • Đái tháo đường
  • Lupus
  • Amyloidosis

BIẾN CHỨNG QUAN TRỌNG (NHỚ NGẮN GỌN)

• Tăng đông → huyết khối TM (đặc biệt TM thận)
• Nhiễm trùng
• Suy thận cấp
• Suy dinh dưỡng protein
• Rối loạn lipid nặng

TIẾP CẬN CHẨN ĐOÁN (THỰC CHIẾN)

• Xác nhận protein niệu:
  • 24h hoặc UPCR/UACR
• Tìm nguyên nhân:
  • Lâm sàng + miễn dịch + virus
• Sinh thiết thận:
  • Chuẩn vàng ở người lớn

NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ

• Điều trị nguyên nhân (quan trọng nhất)
• Điều trị hỗ trợ:
  • ACEi/ARB → giảm protein niệu
  • Lợi tiểu → kiểm soát phù
  • Statin → nếu tăng lipid kéo dài
  • Kháng đông → khi có nguy cơ cao

→ Có thể thêm SGLT2i nếu có CKD

MẤU CHỐT QUAN TRỌNG CẦN LƯU Ý

• Protein niệu ≥3.5 g/ngày ≠ luôn là HCTH
• HCTH cần thêm: giảm albumin + biểu hiện lâm sàng
• Podocyte là trung tâm sinh bệnh
• Biến chứng nguy hiểm nhất: huyết khối và nhiễm trùng
• Luôn tìm nguyên nhân trước khi điều trị đặc hiệu
• Sinh thiết thận gần như bắt buộc ở người lớn

KẾT LUẬN

• Hội chứng thận hư là hội chứng lâm sàng – sinh hóa điển hình của bệnh cầu thận
• Phân biệt rõ với protein niệu ngưỡng HCTH giúp tránh sai lầm điều trị → Tiếp cận đúng: định lượng protein → xác định bản chất → tìm nguyên nhân → điều trị mục tiêu