TỔNG QUAN ĐIỀU TRỊ BỆNH THẬN DO ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

KHÁI NIỆM CHUNG

• DKD = bệnh thận mạn ở bệnh nhân đái tháo đường → Biểu hiện:
  • Albumin niệu và/hoặc
  • Giảm eGFR ≥3 tháng
• Là nguyên nhân hàng đầu gây ESRD toàn cầu

MỤC TIÊU ĐIỀU TRỊ (CỐT LÕI)

• Làm chậm tiến triển CKD
• Giảm albumin niệu
• Giảm biến cố tim mạch
• Giảm tử vong

→ Điều trị luôn theo chiến lược đa yếu tố (multifactorial)

CÁC TRỤ CỘT ĐIỀU TRỊ (THỰC CHIẾN)

1. KIỂM SOÁT HUYẾT ÁP

• Mục tiêu: <130/80 mmHg
• Thuốc nền tảng:
  • ACEi hoặc ARB (ưu tiên)

→ Tác dụng:

• ↓ protein niệu
• ↓ tiến triển CKD

⚠️ Không phối hợp ACEi + ARB (tăng nguy cơ AKI, tăng K⁺)

2. KIỂM SOÁT ĐƯỜNG HUYẾT

• Mục tiêu HbA1c ≈ ≤7% (cá thể hóa)
• Lưu ý:
  • CKD → ↑ nguy cơ hạ đường huyết
  • Cần điều chỉnh thuốc theo eGFR

→ Ý nghĩa:

• Ngăn DKD (type 1: bằng chứng mạnh)
• Làm chậm tiến triển

3. ỨC CHẾ HỆ RAAS (ACEi/ARB)

• Chỉ định:
  • UACR ≥30 mg/g
• Hiệu quả:
  • ↓ ESRD
  • ↓ doubling creatinin
  • ↓ albumin niệu

→ Là nền tảng bắt buộc nếu có albumin niệu

4. THUỐC BẢO VỆ THẬN HIỆN ĐẠI (3 NHÓM CHÍNH)

a. SGLT2 inhibitors (trụ cột mới)

• ↓ hyperfiltration
• ↓ ESRD
• ↓ tử vong

→ Dùng khi eGFR ≥20–25

b. Finerenone (MRA không steroid)

• ↓ viêm – xơ hóa
• ↓ albumin niệu
• ↓ suy thận

⚠️ Theo dõi K⁺

c. GLP-1 receptor agonists

• ↓ biến cố tim mạch
• ↓ albumin niệu
• ↓ cân nặng

→ Ưu tiên khi:

• Béo phì
• Kiểm soát đường kém

5. KIỂM SOÁT LIPID

• Statin cho hầu hết bệnh nhân → Giảm nguy cơ tim mạch cao

6. THAY ĐỔI LỐI SỐNG

• Giảm muối
• Giảm cân
• Tập thể dục
• Bỏ thuốc lá

→ Luôn bắt buộc

ĐIỀU TRỊ THỰC TẾ

Bệnh nhân DKD điển hình:

→ ACEi/ARB + SGLT2i (bắt buộc nếu không chống chỉ định)

Nếu còn nguy cơ cao:

→ + Finerenone

→ ± GLP-1 RA

→ “Triple therapy bảo vệ thận”

THEO DÕI

• 2–4 tuần sau bắt đầu thuốc:
  • Creatinin
  • Kali
  • HA
• Sau ổn định:
  • 3–6 tháng/lần

→ Theo dõi:

• eGFR
• UACR
• HbA1c

MẤU CHỐT QUAN TRỌNG CẦN LƯU Ý

• Điều trị DKD = đa cơ chế, không chỉ hạ đường
• ACEi/ARB + SGLT2i là nền tảng
• Không phối hợp ACEi + ARB
• Albumin niệu là mục tiêu điều trị chính
• Giảm eGFR nhẹ ban đầu (RAAS/SGLT2i) là chấp nhận được
• Ưu tiên điều trị sớm → hiệu quả cao hơn

KẾT LUẬN

• DKD hiện nay không còn là “bệnh tiến triển tất yếu” → Có thể làm chậm rõ rệt hoặc ổn định lâu dài nếu điều trị đúng
• Chiến lược hiện đại: → RAAS blockade + SGLT2i + ± Finerenone/GLP-1 + kiểm soát đa yếu tố