SINH THIẾT THẬN

TỔNG QUAN

• Sinh thiết thận là thủ thuật lấy mô thận để:
  • Xác định chẩn đoán chính xác
  • Đánh giá mức độ tổn thương (hoạt động vs xơ hóa)
  • Hướng dẫn điều trị và tiên lượng → Ảnh hưởng quyết định điều trị tới ~60% trường hợp

VAI TRÒ LÂM SÀNG

• Không chỉ chẩn đoán mà còn:
  • Phân biệt tổn thương hồi phục hay không hồi phục
  • Quyết định dùng hay ngừng thuốc ức chế miễn dịch
  • Đánh giá bệnh hệ thống (lupus, viêm mạch…) → Luôn phải kết hợp với lâm sàng và xét nghiệm

CHỈ ĐỊNH SINH THIẾT THẬN

• Hội chứng thận hư ở người lớn
• Hội chứng viêm cầu thận (tiểu máu + protein + suy thận)
• AKI không rõ nguyên nhân
• Nghi bệnh cầu thận tiến triển nhanh
• Bệnh thận trong lupus, viêm mạch → Mục tiêu: chẩn đoán + quyết định điều trị

KHI KHÔNG CẦN SINH THIẾT

• Tiểu máu đơn thuần, không protein niệu
• Protein niệu nhẹ (<0.5 g/ngày), chức năng thận bình thường
• CKD tiến triển lâu năm, thận teo nhỏ → Ít giá trị thay đổi điều trị

CHỐNG CHỈ ĐỊNH (QUAN TRỌNG)

• Rối loạn đông máu chưa kiểm soát
• THA nặng chưa kiểm soát
• Nhiễm trùng tại chỗ
• Thận đa nang, u thận
• Thận ứ nước → Nguy cơ chảy máu cao

KỸ THUẬT SINH THIẾT

• Phổ biến nhất: sinh thiết qua da dưới hướng dẫn siêu âm
• Vị trí: cực dưới thận
• Kim: thường dùng kim 16G
• Lấy ≥2 mảnh mô

→ Siêu âm thời gian thực giúp tăng độ chính xác và giảm biến chứng

CÁC PHƯƠNG PHÁP KHÁC

• Sinh thiết mở (phẫu thuật)
• Sinh thiết nội soi
• Sinh thiết qua tĩnh mạch (transjugular) → Áp dụng khi không làm được qua da

ĐÁNH GIÁ MẪU SINH THIẾT

• Kính hiển vi quang học
• Miễn dịch huỳnh quang
• Kính hiển vi điện tử

→ 3 kỹ thuật bổ sung cho nhau → tăng độ chính xác chẩn đoán

CHUẨN BỊ TRƯỚC SINH THIẾT

• Kiểm soát huyết áp (<140/90)
• Xét nghiệm:
  • Công thức máu
  • Đông máu (PT, aPTT, INR)
• Ngừng thuốc chống đông nếu có
• Siêu âm trước thủ thuật

THEO DÕI SAU SINH THIẾT

• Nằm bất động 4–6 giờ, theo dõi 24h
• Theo dõi:
  • Mạch, huyết áp
  • Tiểu máu
  • Hb/Hct → Phát hiện sớm biến chứng

BIẾN CHỨNG (QUAN TRỌNG NHẤT: CHẢY MÁU)

• Tiểu máu đại thể
• Tụ máu quanh thận
• Cần truyền máu (~1–2%)
• Can thiệp mạch (~0.3%)
• Rất hiếm: cắt thận hoặc tử vong

→ Thận là cơ quan có nguy cơ chảy máu cao nhất khi sinh thiết

YẾU TỐ NGUY CƠ CHẢY MÁU

• THA
• Suy thận nặng
• Thiếu máu
• Rối loạn đông máu
• Nhiều lần chọc kim

MẤU CHỐT QUAN TRỌNG CẦN LƯU Ý

• Sinh thiết thận là tiêu chuẩn vàng chẩn đoán bệnh cầu thận
• Không phải lúc nào cũng cần làm → phải có chỉ định rõ
• Luôn đánh giá nguy cơ chảy máu trước thủ thuật
• Kết quả phải đặt trong bối cảnh lâm sàng
• Quyết định điều trị phụ thuộc nhiều vào kết quả sinh thiết

KẾT LUẬN

• Sinh thiết thận là công cụ mạnh nhất trong thận học hiện đại
• Giúp chẩn đoán chính xác, tiên lượng và cá thể hóa điều trị → Chỉ định đúng và thực hiện an toàn là yếu tố then chốt trong thực hành lâm sàng