LỌC MÁU NGẮT QUÃNG IHD - TRONG SUY THẬN CẤP

TỔNG QUAN

• IHD (Intermittent Hemodialysis) là phương pháp lọc máu:
  • Ngắt quãng (thường 3–4 giờ/lần)
  • Loại bỏ nhanh ure, kali, dịch
• Là một trong các phương thức thay thế thận (KRT) trong AKI → Thường áp dụng ở bệnh nhân huyết động ổn định

VAI TRÒ TRONG AKI

• Điều trị các biến chứng đe dọa tính mạng:
  • Tăng K⁺
  • Toan chuyển hóa
  • Quá tải dịch
  • Ure máu cao
• Không điều trị nguyên nhân → chỉ hỗ trợ tạm thời → Mục tiêu: duy trì nội môi chờ thận hồi phục

CHỈ ĐỊNH IHD (THỰC CHIẾN)

• Tăng K⁺ không đáp ứng điều trị nội
• Toan chuyển hóa nặng
• Phù phổi/quá tải dịch kháng trị
• Ure máu có triệu chứng (não, màng tim) → Nguyên tắc: AEIOU

ĐẶC ĐIỂM IHD

• Thời gian: 3–4 giờ/lần
• Tần suất:
  • Thường 3 lần/tuần (cách ngày)
• Hiệu quả:
  • Loại bỏ nhanh chất độc
  • Giảm nhanh kali, ure
• Nhược điểm:
  • Dễ tụt huyết áp
  • Không phù hợp bệnh nhân sốc

CHIẾN LƯỢC ÁP DỤNG (THEO KHẢ NĂNG HỒI PHỤC)

• KHÔNG KỲ VỌNG HỒI PHỤC SỚM:
  • Lọc máu 3 lần/tuần
  • Mục tiêu: ▪ Kt/V ≥1.2 mỗi lần ▪ URR ≥0.67
  • Tăng tần suất nếu: ▪ Quá tải dịch ▪ Tăng K⁺, toan chuyển hóa ▪ Dị hóa cao
• CÓ KHẢ NĂNG HỒI PHỤC SỚM:
  • Cá thể hóa điều trị
  • Giảm cường độ: ▪ Giảm thời gian (4h → 3h) ▪ Giảm tần suất (3 → 2 lần/tuần)
  • Mục tiêu: ▪ Tránh “overdialysis” ▪ Tăng khả năng phục hồi thận

→ Cần theo dõi rất sát khi giảm liều

LIỀU LỌC MÁU (QUAN TRỌNG)

• Khuyến cáo KDIGO:
  • Kt/V ~3.9/tuần (IHD)
• Thực hành:
  • Kt/V ≥1.2 mỗi lần lọc
• Có thể dùng URR thay thế:
  • URR ≥67%

→ Nếu không đạt liều → tăng tần suất lọc

TẦN SUẤT LỌC MÁU

• Không có “chuẩn cứng”
• Nguyên tắc:
  • Đủ để kiểm soát: ▪ Kali ▪ Toan ▪ Dịch ▪ Triệu chứng ure
• Lọc máu hàng ngày:
  • Có thể tốt hơn trong một số nhóm (giảm tử vong, hồi phục nhanh hơn)
  • Nhưng bằng chứng không đồng nhất

SO SÁNH IHD VS CRRT (NGẮN GỌN)

• IHD:
  • Nhanh, hiệu quả cao
  • Phù hợp bệnh nhân ổn định
• CRRT:
  • Liên tục, ổn định huyết động
  • Phù hợp ICU, sốc

→ Lựa chọn dựa vào huyết động

BIẾN CHỨNG IHD

• Tụt huyết áp (thường gặp nhất)
• Co giật, mất cân bằng thẩm thấu
• Rối loạn điện giải nhanh
• Giảm tưới máu thận → ảnh hưởng hồi phục

CHIẾN LƯỢC MỚI (BẢO TỒN – LIBERATE-D)

• Lọc máu khi cần (on-demand)
• Không lọc theo lịch cứng
• Kết quả:
  • Có xu hướng phục hồi thận sớm hơn → Cần thêm bằng chứng

MẤU CHỐT QUAN TRỌNG CẦN LƯU Ý

• IHD là phương pháp hiệu quả nhưng không phải cho mọi bệnh nhân
• Huyết động là yếu tố quyết định lựa chọn phương thức
• Không “overdialysis” → có thể làm chậm hồi phục thận
• Luôn cá thể hóa theo khả năng hồi phục
• Đạt đủ liều (Kt/V ≥1.2) là bắt buộc

KẾT LUẬN

• IHD là phương pháp chủ lực trong điều trị AKI ở bệnh nhân ổn định
• Chiến lược tối ưu là cân bằng giữa:
  • Hiệu quả lọc
  • An toàn huyết động
  • Khả năng phục hồi thận → Điều trị cá thể hóa là chìa khóa trong thực hành hiện đại