Logo
ThS. BS Phan Bá NghĩaChuyên Khoa Thận
Quay lại danh mục
Hướng dẫn

HƯỚNG DẪN - CHẾ ĐỘ ĂN BAO NHIÊU CALO CHO BỆNH THẬN MẠN CHƯA LỌC MÁU

N
ThS. BS Phan Bá Nghĩa
Bác sĩ chuyên khoa Nội Thận - Tiết niệu

Tóm tắt nội dung

Mô tả về chế độ ăn, số calo mỗi ngày cho người bệnh bệnh thận mạn chưa lọc máu, giúp bảo tồn chức năng thận tồn dư hiệu quả tối ưu, đồng thời tránh các hiểu lầm dẫn tới suy mòn suy kiệt

NGUYÊN TẮC CHUNG

  • Mục tiêu:
    • Đảm bảo đủ năng lượng → tránh suy dinh dưỡng
    • Không dư năng lượng → tránh béo phì, tiến triển CKD

→ Cốt lõi: đủ – cân bằng – cá thể hóa

NHU CẦU NĂNG LƯỢNG

  • CKD chưa lọc máu (eGFR <60):
    • 25–35 kcal/kg/ngày

→ Điều chỉnh theo:

  • Tuổi
  • Mức hoạt động
  • Tình trạng dinh dưỡng

THÀNH PHẦN DINH DƯỠNG

  • Lipid:
    • <30% tổng năng lượng
    • Mỡ bão hòa <10%
  • Tránh:
    • Đường đơn, nước ngọt
    • Thực phẩm chế biến sẵn

TÁC ĐỘNG CỦA THỪA NĂNG LƯỢNG (RẤT QUAN TRỌNG)

  • Béo phì → tăng nguy cơ:
    • Tim mạch
    • Tử vong
    • Tiến triển CKD
  • Cơ chế:
    • Tăng lọc cầu thận (hyperfiltration)
    • Tăng áp lực tĩnh mạch thận
    • Phì đại cầu thận
    • Viêm và stress oxy hóa

→ Làm bệnh thận tiến triển nhanh hơn

LỢI ÍCH CỦA GIẢM CÂN Ở BỆNH NHÂN CKD

  • ↓ huyết áp
  • ↓ protein niệu
  • ↓ tăng lọc cầu thận

→ Có thể làm chậm tiến triển CKD

BẰNG CHỨNG DINH DƯỠNG

  • Chế độ ăn kiểu “Western”: → ↑ protein niệu → ↓ nhanh eGFR
  • Chế độ DASH / Mediterranean: → ↓ nguy cơ tiến triển CKD → ↓ tử vong
  • Nước ngọt, đường cao: → ↑ nguy cơ CKD mới và tiến triển
  • Ăn dư năng lượng: → ↑ tử vong (tăng ~48% khi năng lượng cao kéo dài)

CHIẾN LƯỢC THỰC HÀNH

  • Ưu tiên:
    • Rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt
    • Cá, đạm thực vật
  • Hạn chế:
    • Đồ chiên, mỡ động vật
    • Đường, nước ngọt
    • Thực phẩm chế biến

THEO DÕI

  • BMI
  • Vòng eo
  • Cân nặng
  • Albumin

→ Điều chỉnh theo diễn biến

NHỮNG SAI LẦM THƯỜNG GẶP

  • Chỉ giảm protein mà quên năng lượng
  • Ăn kiêng quá mức → suy dinh dưỡng
  • Ăn dư năng lượng → béo phì, tăng lọc

MẤU CHỐT QUAN TRỌNG CẦN LƯU Ý

  • 25–35 kcal/kg/ngày là chuẩn
  • Thừa năng lượng = tăng tiến triển CKD
  • Béo phì là yếu tố nguy cơ độc lập
  • Giảm cân giúp cải thiện protein niệu và HA
  • Ưu tiên chế độ DASH/Mediterranean
  • Dinh dưỡng CKD = cân bằng, không cực đoan

KẾT LUẬN

  • Năng lượng là nền tảng của điều trị dinh dưỡng CKD → Không chỉ “ăn bao nhiêu” mà là “ăn như thế nào” → kiểm soát năng lượng hợp lý giúp làm chậm tiến triển và giảm tử vong
Hết
Zalo logo