HỘI CHỨNG THẬN HƯ - TĂNG ĐÔNG & NGUY CƠ TẮC MẠCH

TỔNG QUAN

• Hội chứng thận hư là tình trạng tăng đông điển hình
• Nguy cơ:
  • Huyết khối tĩnh mạch (VTE) ↑ rõ
  • Huyết khối động mạch (ATE) ↑ → Nguy cơ cao hơn dân số chung nhiều lần

LOẠI HUYẾT KHỐI THƯỜNG GẶP

• DVT (chi dưới) – thường gặp nhất
• Huyết khối tĩnh mạch thận (RVT) – đặc trưng
• Thuyên tắc phổi (PE) – có thể không triệu chứng
• Huyết khối động mạch:
  • Đột quỵ
  • Nhồi máu cơ tim

DỊCH TỄ (Ý NGHĨA THỰC HÀNH)

• Nguy cơ trong 1 năm:
  • VTE ~3%
  • ATE ~4%
• Cao nhất trong 3–6 tháng đầu → Giai đoạn nguy hiểm nhất

CƠ CHẾ TĂNG ĐÔNG (CỐT LÕI – NHỚ 4 NHÓM)

1. MẤT CHẤT CHỐNG ĐÔNG QUA NƯỚC TIỂU

• Antithrombin III ↓
• Protein C, S ↓ → Mất cân bằng đông – chống đông

2. TĂNG YẾU TỐ ĐÔNG MÁU

• Fibrinogen ↑
• Yếu tố V, VIII ↑ → Tăng hình thành huyết khối

3. TĂNG HOẠT HÓA TIỂU CẦU

• Tiểu cầu ↑ hoạt tính → Dễ kết tập

4. GIẢM TIÊU SỢI HUYẾT

• Ức chế plasminogen → Giảm ly giải cục máu đông

→ Tổng hợp: tăng đông toàn diện

YẾU TỐ NGUY CƠ QUAN TRỌNG (PHẢI NHỚ)

1. ALBUMIN MÁU THẤP (QUAN TRỌNG NHẤT)

• <2.8 g/dL → nguy cơ ↑ rõ
• Giảm mỗi 1 g/dL → nguy cơ ↑ ~2 lần

→ Marker quan trọng nhất

2. NGUYÊN NHÂN BỆNH

• Nguy cơ cao nhất:
  • Bệnh thận màng
  • FSGS → MN là nguy cơ cao nhất

3. GIAI ĐOẠN BỆNH

• Sớm sau chẩn đoán (3–6 tháng đầu) → Phải cảnh giác cao

4. YẾU TỐ PHỐI HỢP

• Bất động
• Nhiễm trùng
• Dùng lợi tiểu mạnh (cô đặc máu)
• Mang thai
• Hội chứng kháng phospholipid

CƠ CHẾ ĐẶC BIỆT Ở TĨNH MẠCH THẬN

• Mất dịch → cô đặc máu sau cầu thận
• Dòng chảy chậm → Dễ tạo huyết khối tại tĩnh mạch thận

KHI NÀO PHẢI NGHI NGỜ HUYẾT KHỐI

• Đau chân, sưng chân → DVT
• Khó thở, đau ngực → PE
• Đau hông lưng → RVT
• Đột quỵ, đau ngực → ATE

→ Nhiều trường hợp không triệu chứng

DỰ PHÒNG HUYẾT KHỐI (THỰC CHIẾN)

NGUYÊN TẮC

• Cân bằng:
  • Nguy cơ huyết khối
  • Nguy cơ chảy máu

CHỈ ĐỊNH KHÁNG ĐÔNG DỰ PHÒNG (THEO XU HƯỚNG KDIGO/UPTODATE)

Bệnh thận màng (nguy cơ cao nhất):

• Albumin <3 g/dL + nguy cơ chảy máu thấp → nên dùng
• Albumin <2 g/dL → nên dùng (hầu hết)

Nguyên nhân khác:

• Albumin <2 g/dL → cân nhắc mạnh

THUỐC LỰA CHỌN

• Heparin trọng lượng phân tử thấp (LMWH)
• Warfarin
• DOAC: chưa đủ bằng chứng

THỜI GIAN ĐIỀU TRỊ

• Đến khi:
  • Hết hội chứng thận hư
  • Albumin >3 g/dL

MẤU CHỐT QUAN TRỌNG CẦN LƯU Ý

• Hội chứng thận hư = tình trạng tăng đông điển hình
• Nguy cơ cao nhất trong 3–6 tháng đầu
• Albumin thấp là yếu tố tiên lượng mạnh nhất
• Bệnh thận màng → nguy cơ cao nhất
• Phải chủ động dự phòng ở bệnh nhân nguy cơ cao
• Không quên đánh giá nguy cơ chảy máu trước khi dùng kháng đông

KẾT LUẬN

• Tăng đông là biến chứng nguy hiểm, có thể tử vong trong hội chứng thận hư
• Cần nhận diện sớm – dự phòng hợp lý – theo dõi sát → Thực hành tốt = không chờ biến cố xảy ra mới điều trị