CÁC RỐI LOẠN Ở BỆNH THẬN MẠN GIAI ĐOẠN NẶNG

TỔNG QUAN

• Xuất hiện khi eGFR <30 (đặc biệt <15 ml/ph/1.73m²)
• Là hậu quả của:
  • Ứ đọng chất độc urê
  • Rối loạn nội môi
  • Rối loạn nội tiết thận

→ Ảnh hưởng toàn thân, đa cơ quan

RỐI LOẠN NƯỚC – ĐIỆN GIẢI

• Quá tải dịch → phù, tăng huyết áp, suy tim
• Tăng kali máu → loạn nhịp
• Toan chuyển hóa → Nhóm biến chứng nguy hiểm, cần xử trí sớm

RỐI LOẠN CALCI – PHOSPHO (CKD-MBD)

• Tăng phospho máu
• Giảm calcitriol
• Cường cận giáp thứ phát

→ Hậu quả:

• Loãng xương, gãy xương
• Vôi hóa mạch máu → Tăng nguy cơ tim mạch

THIẾU MÁU DO CKD

• Do giảm EPO
• Thiếu máu đẳng sắc, đẳng bào

→ Biểu hiện:

• Mệt, giảm gắng sức
• Suy tim nặng hơn

TĂNG HUYẾT ÁP

• Gặp 80–85% → Vừa là nguyên nhân vừa là hậu quả CKD

RỐI LOẠN LIPID

• Tăng triglyceride
• Nguy cơ xơ vữa cao

SUY DINH DƯỠNG – CHÁN ĂN

• Do hội chứng urê
• Toan chuyển hóa

→ Liên quan chặt với tử vong

HỘI CHỨNG URÊ MÁU CAO (UREMIA)

• Chán ăn, buồn nôn, nôn
• Mệt mỏi, suy kiệt
• Rối loạn ý thức

→ Dấu hiệu CKD giai đoạn cuối

BIẾN CHỨNG TIM MẠCH (QUAN TRỌNG NHẤT)

• Suy tim
• Bệnh mạch vành
• Vôi hóa mạch

→ Nguyên nhân tử vong hàng đầu

RỐI LOẠN ĐÔNG MÁU (UREMIC BLEEDING)

• Rối loạn chức năng tiểu cầu → Dễ chảy máu

VIÊM MÀNG NGOÀI TIM DO UREMIA

• Đau ngực, tiếng cọ màng tim → Chỉ định lọc máu

BIẾN CHỨNG THẦN KINH

• Bệnh não urê
• Bệnh lý thần kinh ngoại vi → Dị cảm, yếu cơ

RỐI LOẠN NỘI TIẾT – SINH DỤC

• Nam: giảm libido, rối loạn cương
• Nữ: rối loạn kinh nguyệt

NHIỄM TRÙNG (NGUY CƠ CAO)

• Do suy giảm miễn dịch → Tăng theo mức độ CKD

MẤU CHỐT QUAN TRỌNG CẦN LƯU Ý

• CKD nặng = bệnh toàn thân
• Biến chứng xuất hiện đồng thời, không riêng lẻ
• Tim mạch là nguyên nhân tử vong hàng đầu
• Uremia = chỉ định lọc máu
• Thiếu máu + MBD là đặc trưng
• Phát hiện sớm giúp trì hoãn lọc máu

KẾT LUẬN

• Biến chứng CKD nặng rất đa dạng và phức tạp → Cần tiếp cận hệ thống → Điều trị không chỉ bảo tồn thận mà phải kiểm soát toàn diện biến chứng để giảm tử vong