Logo
ThS. BS Phan Bá NghĩaChuyên Khoa Thận
Quay lại danh mục
Thận

BỆNH THẬN MÀNG LÀ GÌ ???

N
ThS. BS Phan Bá Nghĩa
Bác sĩ chuyên khoa Nội Thận - Tiết niệu

Tóm tắt nội dung

Trình bày tổng quan về bệnh thận màng, cơ chế bệnh sinh, phân loại các nhóm nguyên nhân, từ đó giúp tiếp cận đúng hướng, tìm nguyên nhân, điều trị hiệu quả

TỔNG QUAN

  • Bệnh thận màng = tổn thương cầu thận do lắng đọng phức hợp miễn dịch dưới biểu mô (subepithelial)
  • Đặc trưng mô bệnh học:
    • Dày màng đáy cầu thận (GBM)
    • Ít hoặc không tăng sinh tế bào → Là một trong những nguyên nhân hàng đầu của hội chứng thận hư ở người lớn

CƠ CHẾ BỆNH SINH (HIỂU NGẮN GỌN)

  • Bản chất: bệnh tự miễn qua trung gian kháng thể
  • Kháng thể gắn vào kháng nguyên trên podocyte → Hình thành phức hợp miễn dịch dưới biểu mô → Hoạt hóa bổ thể (C5b-9) → Tổn thương podocyte → mất chân giả → Tăng tính thấm cầu thận → protein niệu nhiều

KHÁNG NGUYÊN QUAN TRỌNG (CẬP NHẬT HIỆN ĐẠI)

  • PLA2R → ~70–80% nguyên phát
  • THSD7A → ~3%
  • NELL1, EXT1/2… (các kháng nguyên mới) → Xu hướng hiện nay: phân loại theo kháng nguyên

PHÂN LOẠI LÂM SÀNG (QUAN TRỌNG)

1. NGUYÊN PHÁT (PRIMARY MN)

  • ~75–80%
  • Do tự kháng thể chống lại podocyte
  • Thường chỉ tổn thương thận

2. THỨ PHÁT (SECONDARY MN)

  • Do bệnh toàn thân hoặc yếu tố bên ngoài:
    • Tự miễn: lupus
    • Nhiễm trùng: HBV, giang mai
    • Ung thư
    • Thuốc: NSAIDs, penicillamine… → Điều trị nguyên nhân có thể làm lui bệnh

BIỂU HIỆN LÂM SÀNG ĐIỂN HÌNH

  • Hội chứng thận hư:
    • Protein niệu nhiều (>3.5 g/ngày)
    • Phù
    • Giảm albumin máu
  • Có thể:
    • Huyết khối (tăng đông)
    • Tăng lipid máu
  • Chức năng thận ban đầu có thể còn bình thường

TIẾN TRIỂN TỰ NHIÊN

  • 1/3: tự lui bệnh
  • 1/3: dai dẳng
  • 1/3: tiến triển suy thận mạn → Phụ thuộc: mức protein niệu, anti-PLA2R

CHẨN ĐOÁN (THỰC HÀNH)

  • Lâm sàng: hội chứng thận hư
  • Xét nghiệm:
    • Anti-PLA2R (rất giá trị)
  • Sinh thiết thận:
    • Dày GBM
    • Lắng đọng IgG dưới biểu mô

MẤU CHỐT QUAN TRỌNG CẦN LƯU Ý

  • Bệnh thận màng = bệnh tự miễn của podocyte
  • Không phải mọi trường hợp đều “vô căn” → luôn tìm nguyên nhân thứ phát
  • Anti-PLA2R giúp:
    • Chẩn đoán
    • Theo dõi hoạt tính bệnh
  • Protein niệu là yếu tố tiên lượng quan trọng nhất
  • Nguy cơ huyết khối cao → phải chú ý

KẾT LUẬN

  • Bệnh thận màng là một bệnh cầu thận điển hình với cơ chế miễn dịch đặc hiệu
  • Hiểu đúng bản chất “tự miễn – tổn thương podocyte” giúp:
    • Chẩn đoán chính xác
    • Cá thể hóa điều trị → Đây là mô hình bệnh cầu thận “kinh điển” trong thận học hiện đại
Hết
Zalo logo